Shareware
Shareware is een vorm van software die zonder of met weinig restricties verspreid mag worden, maar waarvoor bij herhaald gebruik wel een (beperkt) bedrag betaald moet worden. Vergelijk dit met freeware, waarvan de distributie vaak aan voorwaarden verbonden is, maar die zonder te betalen gebruikt mag worden.
Over het algemeen is ook een deel van de functionaliteit verwijderd in de gratis versie, zodat de gebruiker zijn werk bijvoorbeeld niet kan opslaan of dat bepaalde functies niet werken zolang geen licentie aangekocht is.
Freeware
Freeware is een gangbare benaming voor software waarvan de auteur een licentie heeft verleend tot gebruik en verdere verspreiding in ongewijzigde vorm, zonder daarvoor vergoeding te vragen.
In tegenstelling tot publicdomainsoftware wordt freeware volledig beschermd door auteursrechten. De broncode van freeware wordt over het algemeen niet beschikbaar gesteld en de gebruiker heeft niet het recht de programmatuur aan te passen of aangepaste versies verder te verspreiden.
Een voorbeeld is de pdf-lezer van Adobe: het programma is gratis beschikbaar, maar blijft volledig eigendom van Adobe.
Het kan dus steeds gebeuren dat een bepaald programma in het begin gratis verdeeld wordt om dan na een tijd over te schakelen op een betalende versie, van het ogenblik dat het programma zijn plaats in de markt veroverd heeft.
Open source software
Open source is een methode van softwareontwikkeling waarbij de mogelijkheid wordt gecreëerd om een programma aan te passen door iedereen die de kennis heeft om de broncode te begrijpen.
Bij de meeste commerciële software is de broncode niet publiek beschikbaar: de gebruiker ’koopt’ of ’huurt’ een programma en gebruikt dat. Indien de software aangepast moet worden zijn de mogelijkheden vaak beperkt. Meestal moet men namelijk naar de leverancier van de originele software om het programma aan te passen. Dit noemt men maatwerk.
Opensourcesoftware voorkomt dat je als gebruiker afhankelijk wordt van een bepaalde producent. Opensourcesoftware geeft de vrijheid om eenvoudig van software te wisselen als de producent stopt met de verkoop, de prijs voor het product verhoogt, veranderingen aan de software aanbrengt of veranderingen in de licenties van de software doorvoert naar een minder acceptabele vorm.
Bron: wikipedia.nl

